رضا صالحی امیری  رئیس سابق کمیته اجتماعی شورای عالی امنیت ملی و معاون وزیر اطلاعات در  دولت اصلاحات:

ایران در زایشگاه تروریسم زیست می‌کند

08 آبان 1395
رو ب‌ رو -

 از مرزهای امنیتی ایران در کشورهای دیگر مراقبت می‌کنیم

امروز امنیت ملی ما در مرزهای ما تعریف نمی‌شود

دکترین امنیت ملی ایران با تغییر دولت‌ها  عوض نشده است

مهم‌ترین نیاز جامعه را به‌رسمیت‌شناختن تنوع  و تکثر قومی در ایران و منطقه میدانم

عقلانی نیست که با خرده‌فرهنگ‌های تاریخی ایران مبارزه یا مقابله کنیم

یکسان‌سازی، کار نظام‌های دیکتاتوری ‌است

خاورمیانه اگر تنوع قومیتی را به رسمیت نشناسد دچار مشکل می‌شود

هر جا نظام سیاسی ما دنبال انسجام مکانیکی باشد دچار چالش و بحران می‌شود

 «خط مرزی، خطی اعتباری و قراردادی است که به منظور تحدید حدود یک کشور روی زمین و اسناد مرزی مشخص می‌شود». این تعریف کلاسیک و مورد قبول از مفهوم مرز است و نکته‌ کلیدی آن بیش از هر چیز دیگر، در تأکیدی است که بر اعتباری و قراردادی‌بودن مرزها می‌کند. در این تعریف، فقط تعیین‌کننده‌ قرارداد و اعتبار‌بخش خطوط مرزی نامعلوم است که به نظر می‌رسد در ادبیات جدید سیاسی جهان، این وظیفه را دکترین و مانیفست امنیتی کشورها برعهده می‌گیرند.

رویکرد امنیتی کشورهای جهان است که تعیین‌کننده خطوط مرزی و مهم‌تر از آن، تنظیم‌کننده روابط دو طرف مرزهاست. برای تنظیم این روابط، هر کشوری مراقبت‌های امنیتی زیادی را تدارک می‌بیند؛ اما اینکه چقدر حکومت‌ها در تنظیم روابط مرزنشینان خود با مرزنشینان کشورهای همسایه‌شان موفق عمل می‌کنند، بستگی به نگاهشان نسبت به مسائل مرزی دارد و اینکه مرزها را پدیده‌هایی خشک و غیرمنعطف بدانند یا برعکس آنها را پدیده‌هایی منعطف.  پيتر تيلور، استاد جغرافیای سیاسی، مرز را مفهومي از بيرون به درون و خط مشخصي می‌داند كه «جدايي» را نشان مي‌دهد؛ اما این تنها یک تعبیر نظری و بسیط از مرز است که مورد تأیید بسیاری از مردم‌شناسان و متخصصان مطالعات قومیتی نیست! مرز خطی نیست که به طور قطعی بین دو کشور، جدایی بیندازد و قادر به انکار قرابت‌های زبانی، قومی، فرهنگی و مذهبی این طرف و آن طرف مرز باشد. آنچه حقیقت دارد درست عکس این گزاره است: مرز خطی فرضی است که نمی‌تواند پایانی بر همه مجاورت‌های فی‌مابین باشد؛ بلکه گاهی تقویت‌کننده‌ مجاورت‌های فرهنگی، زبانی،‌ قومی و مذهبی است. مکانیسمی آرام است که همواره برای پایگاه اقتدار رسمی کشورها تهدیدی جدی به شمار می‌رود؛ بنابراین مسئله‌ نشت فرهنگی،‌ سیاسی و اجتماعی، شکل‌گیری گروه‌های هویتی مذهبی یا قومی، بدون درنظرگرفتن خطوط فرضی مرزی،‌ در همه کشورها امری محتمل و مطابق با واقعیت است؛ ازاین‌رو آنچه به عنوان بحران‌های مرزی در عرصه‌ سیاست مطرح است، امری برآمده از همین مجاورت‌های مبتنی بر همبستگی‌های قومیتی یا مذهبی است که گاهی چهره‌ مقاومتی هم به خود می‌گیرد و بحران‌زایی می‌کند.  به همین دلیل نیز مسئله‌ امنیت مرزی ابعادی به خود می‌گیرد که شناسنامه‌ای به بلندای تاریخ کشورهای همسایه دارد و هر روز در شکل و قامتی قد علم می‌کند؛ بنابراین مدیریت بحران‌های امنیتی زاییده‌شده در نقاط مرزی کشور،‌ نگاهی فراتر از سیاست‌ورزی‌های معمول می‌طلبد. نگاهی برآمده از مطالعات قومیتی و فرهنگی آغشته به مفاهمه و نه تقابل!

ادامه را در نسخه مكتوب مطالعه فرمائيد.

ارسال نظرات