گفتگوی «رو‌به‌رو» با رضا منصوری معاون پژوهشی وزارت علوم در دوره اصلاحات درباره مفهوم رشد علمی

دچار مکانیسم «جعل اندیشه» در تولیدات علمی هستیم

30 مرداد 1395
ما فقط علم را «نقل» می‌کنیم و دنبال منشاء آن نیستیم
رو ب‌ رو -

توسعه و رشد علم و سپس تبدیل آن به فناوری و ثروت، دیدگاه نوینی است که در جوامع علمی کشورهای پیشرفته جای خود را به‌خوبی باز کرده است و صنعتگران این کشورها نیز با تمسک به علوم نوین دنیا درصدد کاهش هزینه‌های خود و در مقابل، افزایش بهره‌وری صنعتی هستند. بر این نوع نگاه در ایران نیز بارها تأکید شده است؛ اما ارتباط بین صنعت و دانشگاه به شعاری تبدیل شد که هنوز چندان جامه عمل به خود نپوشیده است. حال یا صنعت علاقه‌ای به برقراری ارتباط با دانشگاه نداشته یا مقالات و پایان‌نامه‌های دانشگاه‌ها بیش از آنکه درمانِ صنعت باشند، به ایجاد سود برای خودِ فرد مؤلف یا مترجم اکتفا می‌کنند؛ مقاله‌هایی که یا ارزش آنها صرفا در حد یک پایان‌نامه باقی می‌ماند یا کپی مقالات خارجی و داخلی هستند؛ اما این مقاله‌گرایی صرف از کجا شروع شد و چه زمانی دانشجویان و استادان به فکر تولید علمی افتادند که تنها در نشریات جای دارد. رضا منصوری، معاون پژوهشی وزیر علوم در دوره اصلاحات، کسی است که می‌گوید اولین‌بار او جایزه برای نوشتن مقالات علمی در ایران را باب کرده است؛ اما قرار بوده این در طول سالیان به کیفی‌شدن مقالات سوق داده شود که سیاست‌های نادرست، راه را بر این امر بسته است. او می‌گوید که خیلی‌ها در ایران وی را به دلیل پایه‌گذاشتن جایزه‌ای برای نوشتن مقالات علمی بین‌المللی در وزارت علوم مقصر می‌دانند. از سوی دیگر اشاره می‌کند که برخی از طرفداران کمّی‌گرایی در نظام آموزش عالی، این سیستم را تنها گزینه موجود برای رتبه‌بندی و ارتقای استاد و دانشجو می‌دانند و بر این باورند که سنجش کیفی مقالات، ملاکی کاربردی برای گزینش استاد نیست؛ اما پرسشی که دراین‌زمینه پیش می‌آید این است که مسیر پیموده‌شده در کشورهای پیشرفته در زمینه سنجش استاد و دانشجو چگونه بوده است؟ معیارهای بین‌المللی برای رشد علمی شامل چه مواردی می‌شود و حتی پیش‌تر از اینها مفهوم رشد علمی از کجا آمده و به چه معنا است؟ توسعه علمی ایران» و «معماری علم در ایران» ازجمله تألیفات این استاد دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف است.

برای خواندن ادامه این گفتگو لطفا نسخه مکتوب را  تهیه و مطالعه فرمائید.

ارسال نظرات